Vấn đề tranh chấp biển Đông: Philippines dùng tòa án làm đòn bẩy pháp lý chống TQ

0

Theo The Age, Philippines đã sử dụng Tòa án Công lý Quốc tế như một đòn bẩy pháp lý chống TQ ở biển Đông.

Một người Philippines biểu tình chống lại đường lưỡi bò của Trung Quốc
Một người Philippines biểu tình chống lại đường lưỡi bò của Trung Quốc

Bắc Kinh hiện đang quần thảo tàu bè của mình trên quần đảo Trường Sa, gần khu vực phía tây bờ biển đảo Palawan, khiến người dân làng chài El Nido không thể ngoảnh mặt làm ngơ.

The Daily Telegraph dẫn lời một tay tài xế xe tuk tuk Jozar De Los Santos cho biết dân chúng El Nido đang rất giận dữ vì họ thấy rằng TQ đang cướp mất phần đảo của Philipppines.

Trong bối cảnh TQ càng gây nhiều động thái căng thẳng, Philippines sử dụng Tòa án Công lý Quốc tế như một đòn bẩy pháp lý chống TQ ở biển Đông.

Dự kiến Philippines sẽ mở rộng phạm vi chiến đấu trên mặt trận luật pháp và công luận quốc tế.

Theo đó, Manila đang thách thức tuyên bố về “đường lưỡi bò” của TQ trên biển Đông giàu tài nguyên và khu vực lãnh thổ chiến lược.
Nhiều quốc gia Đông Nam Á đồng tình với sáng kiến của Philippines trong việc đưa vấn đề tranh chấp lãnh thổ tại biển Đông cho cơ quan pháp lý quốc tế đứng ra phân minh. Dụng ý của Philippines là tòa án sẽ chiếu theo các điều khoản quy định trong Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển (UNCLOS) để xét xử công bằng.

Theo UNCLOS, TQ chỉ có thể tuyên bố chủ quyền và quyền tài phán trong phạm vi gần lãnh thổ đất liền của nước này.

Nếu hội đồng pháp luật quốc tế chấp nhận lập luận trên, thì coi như kế hoạch “đường chín đoạn” (hay “đường lưỡi bò”) của Bắc Kinh coi như phá sản.

Được biết, TQ đã tuyên bố đường chủ quyền vô lý này dựa trên những lập luận lịch sử vô căn cứ, và tuyên bố 85% vùng biển Đông thuộc phạm vi lãnh thổ nước này.

Không những vậy, khó khăn cho Philippines cùng nhiều nước Đông Nam Á là ở chỗ TQ không chấp nhận tham gia quá trình kiện tụng ở Tòa án Công lý Quốc tế, mặc dù có phê chuẩn tham gia luật UNCLOS vào năm 2006.

Bắc Kinh còn gửi đến Hội đồng thẩm phán của tòa tại Hà Lan “bản tuyên cáo lập trường” như một sự thách thức nếu Tòa án chịu “lo” vụ này.

Hồi tháng 4 vừa qua, tòa án quyết định phân tích vụ kiện dựa trên khả năng các quốc gia có quyền tài phán với từng khu vực tuyên bố chủ quyền hay không.

“Đây là lần đầu tiên bất kỳ nguyên đơn nào cũng dám đứng lên chống lại những lập trường của TQ trên toà án quốc tế”, Ian Storey, chuyên gia tại Học viện Nghiên cứu Đông Nam Á tại Singapore cho biết.

Theo ông Storey, nếu tòa thấy rằng “đường chính đoạn” không phù hợp với luật UNCLOS, điều đó đồng nghĩa rằng phần thắng thuộc về Philippines.

Theo quan điểm của quan chức Manila, toà án quốc tế biểu thị môi trường cạnh tranh pháp lý công bằng.

Song hai năm sau từ khi nước này đệ đơn lên cơ quan pháp lý này đến nay nhằm đòi lại quyền tài phán của mình trên vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) 200 hải lý do UNCLOS quy định, cuộc chiến trên bàn cờ chính trị biển Đông đã thay đổi.

Trong 18 tháng qua Trung Quốc bắt đầu bận bịu với nhiều dự án xây dựng lớn, nhằm hiện thực hóa những tuyên bố của Bắc Kinh tại khu vực. Bắc kinh tích cực xây dựng những hòn đảo nhân tạo tại vùng biển Trường Sa.

Nhiều chuyên gia cho rằng TQ đang có ý định xây dựng đảo quân sự với nhiều bến cảng cho tàu sân bay.

Phía chính trị gia Bắc Kinh lập luận rằng họ đang làm vì một khu vực buôn bán hàng hóa quốc tế thêm sầm uất và thịnh vượng hơn.

“Những cơ sở này sẽ giúp TQ thực thi nhiều nhiệm vụ dò tìm và cứu hộ khác nhau, nhưng chính yếu vẫn dành cho các mục tiêu chiến lược”.
Bình thường vùng biển Đông là khu cửa ngõ cho tàu bè chở hàng hóa cập những tuyến cảng biển quan trọng trong khu vực cũng như trong khu vực Đông Bắc Á. Ước tính có đến 6,7 nghìn tỉ USD hàng hóa được tàu buôn chở qua đây hàng năm.

Thế nhưng khi TQ vươn “vòi bạch tuộc” thâu tóm khu vực, tuyến hàng hải này ngày càng trở nên mất an ninh.

Với việc tuyên bố chủ quyền khắp khu vực, Bắc Kinh đang đe dọa đến quy tắc tự do di chuyển hàng hải, khiến các bên liên quan cùng tuyên bố chủ quyền và đàm phán theo các chuẩn mực quốc tế.

Gần đây, chính quyền Manila cũng gia tăng sự hiện diện quân sự tại Palawan, vốn được tổng thống Philippines Benigno Aquino gọi là “tiền tuyến cho mọi hoạt động quốc phòng”.

Không chỉ riêng chính phủ, người dân Philippines cũng hoang mang các động thái leo thang bất chấp thương lượng của TQ sẽ tình trạng quan hệ hai nước xấu đi.
Cuộc khảo sát gần do Học viện Social Weather Stations thực hiện cho thấy 84% người Philippines rất quan ngại về tình hình hiện tại có thể dẫn đến “chiến tranh vũ trang”.

Hà My (theo The Age)

Bình luận

Comments are closed.

CLOSE
CLOSE